Қазақ қоғамында «ұят» ұғымы ұрпақ тәрбиесінде маңызды рөл атқарады. Әсіресе қыз баланың тәрбиесінде белгілі бір тақырыптарды ашық талқылау қалыптасқан әдетке қайшы саналады. Соның бірі – менструация туралы әңгіме. Көптеген отбасыларда бұл тақырыпты қозғау тыйым салынған немесе ыңғайсыз мәселе ретінде қаралады. Мұндай үнсіздік салдары – жасөспірім қыздардың өз денсаулығы туралы жеткілікті ақпарат алмауы және ұялып, өздерін кем сезінуі.
Табиғи құбылыс туралы үндемеу – дұрыс па?
Менструация немесе етеккір – қыз баланың физиологиялық дамуының қалыпты кезеңі. Ол жаңа өмірдің жалғасуына негіз болатын табиғи процесс. Алайда, дәстүрлі қазақ отбасыларында бұл тақырып көп жағдайда жабық күйде қалады. Ата-аналар қыздарын бұл өзгеріске алдын ала дайындаудың орнына, «кезі келгенде өзі түсінеді» деген оймен үндемей қалуды жөн көреді.
Салдарынан, көптеген қыздар етеккірдің басталуын қорқынышпен немесе ұялышпен қабылдайды. Олар мұның табиғи құбылыс екенін білмей, өзін өзгелерден кем сезініп, жалғыздыққа ұрынады.
Неге бұл туралы ашық айту керек?
Ашық сөйлесу – ұят емес, баланың денсаулығы мен психологиялық жай-күйі үшін өте маңызды. Қыз балаларға өз денелерінде қандай өзгерістер болатынын түсіндіру – олардың өз-өзіне деген сенімділігін қалыптастырады.
Фото. Shutterstock. Автор. Aigul Minnibaeva.
Ашық әңгіме арқылы мыналарды үйретуге болады:
• Менструацияның физиологиялық маңызы
• Гигиеналық құралдарды дұрыс пайдалану
• Эмоционалдық өзгерістерге дайын болу
• Етеккір циклының тұрақтылығы мен денсаулыққа әсері
Білім – қорғаныс
Қыз бала өз денесін жақсы таныған сайын, денсаулығына мұқият қарап, қауіпті белгілерді ерте анықтай алады. Сонымен қатар, жыныстық жетілу туралы ақпарат қыздарды ерте жүктіліктен немесе жыныстық жолмен берілетін аурулардан қорғауға көмектеседі.
Қазақ отбасыларындағы жаңа дәстүр
Қазіргі заманда ата-аналар бұл тақырыпты ашық талқылап, қыздарына табиғи процестер туралы дұрыс ақпарат беруі тиіс. Анасы қызына тек «ұят» дегенді үйретіп қоймай, оның ағзасында болып жатқан өзгерістерді түсіндіріп, қолдау көрсетуі керек.
Менструация – ұят емес, өмірдің ажырамас бөлігі. Ашық диалог – дені сау, өз-өзіне сенімді қыздарды тәрбиелеудің маңызды қадамы. Қазақ қоғамында бұл тақырыпты қалыпты құбылыс ретінде қабылдау арқылы біз ұрпақ денсаулығы мен санасының дұрыс қалыптасуына үлес қоса аламыз.
Ұрпақ тәрбиесі – ұятты тыйымдармен емес, білім мен қолдауға негізделуі керек.
Автор. Гүлдана Мұқан. Источник заглавного фото. Shutterstock. Автор. Pixel-Shot
